Voedsel informatie

Gist Melk
Mais Quinoa
Tarwe Nachtschade
Soja Eieren
Amarant  

Gist

Gisten en schimmels worden veel gebruikt in het productieproces van voedingsmiddelen, waardoor het veelal onzichtbaar voorkomt. Brouwers- en bakkersgist zijn twee stammen van hetzelfde organisme. In het algemeen zal iemand die op de ene gistsoort reageert daardoor ook op de andere reageren. Mensen die op gist reageren, reageren vaak ook op champignons en truffels. Gist en tarwekiem zijn belangrijke bronnen van B-vitaminen.

Producten: brood- en bak producten * béarnaisepastasaus, bolognesesaus, kerry-ananassaus, pasta bruine saus, poivradepastasaus * bisque de homard, kreeftensoep, champignonsoep in blik, Mexicaanse bonensoep * Franse vleesschotel * diepvriesmaaltijd * wijnzuurkool * cannelloni, lasagne * vleessoufflés * wijnazijn.


Maïs

Maïs wordt gegeten als groente en verwerkt tot maïsmeel maïzena en glucose. Voor vervangers van deze producten kunt u kijken in de alternatievenlijst voor tarwe.

Producten: vruchtensauzen en andere dessertsauzen, mousses * aardbeienkwark, perzikenkwark, dessertkwark * aardbeien, kersen zonder pit en halve peren op lichte siroop * extra jam, extra confiture, Preiselbeerencompote, rabarbercompote * rabarbermoes * dieetrozebottelsiroop * ijsjes, ijstaart * gebak, rosés, carrés, (vruchten)koeken, mueslikoeken, maïskoekjes, maïswafels, cake, boterkoek, peperkoek, kruidnootjes * broodmeel/-mix, cakemix/-meel, mix voor taart/gebak, custard, maïzena, maïsgries, polenta * bakpoeder * zevengranenmeel, ontbijtmix, gemengde granen * muesli, gierstmuesli, pop corn, corn flakes, chips * kindervoeding in blik of glas * vla, crème dessertvla, pudding, feestpudding, griesmeelpudding, kookpudding, instantpudding, rijsttoetje, carameltoetje met room, bosbessenpap * appelstroop, perenstroop * mintbonbons, anijssnoepjes, kersenbonbons, toffeebonbons, advocaatsnoepjes * anijshagel, (gestampte) muisjes, vruchtenhagel * spekken, marshmallows * droppastilles, drop, salmiakdrop, salmiakpastilles, hoestmelange, hoestbonbons, pepermunt, kauwgom, cola snoepgoed, toffees, candybars, chocoladesnoepjes, zuurtjes, vruchtenschuim, chocolade, butterscotch * huishoudchocoladepasta, boterhamkorrels, -vlokken, hagelslag * mueslireep, crueslireep * pizzasnacks * beschuit, knäckebröd, toost, liga * pizza's * maïs in blik * maïs(kastanje)brood * maïsmacaroni, maïsbandnoedels * glutenvrije: cacaowafels, citroenwafels, crackers, volkorenbrood, biscuits, mueslicake, deegwaar, donkere macaroni * glutenex meel * borrelnotjes, kaas- en pindachips, kaaszoutjes, Japanse pinda's * pindakaas met honing * champignonsoufflés, kaassoufflés, kaasschnitzel, kroketten, vleessoufflés * pommes croqettes, pommes dauphiné * ragoûts * vleesschotels, diepvrieskapucijnerschotel, bruinebonenschotel, chili con carne * diepvries: nasi goreng, tjap tjoy met kip, zuurkool met worst, diepvriesmaaltijden * rode bietenschijven, zoetzuur (glas) * rode kool met appeltjes, glas * gebakken uitjes * bruinebonensoep, erwtensoep * asperge(crème)soep, champignon(crème)soep, (edel)preisoep, goelasjsoep, extra groente-tomatensoep, gruttersoep, ossestaartsoep * rundvleesbouillonblokjes, drinkbouillon, bouillonkorrels, vleesbouillon met soepballen * jus, smeltjus, vleesjus * gehaktballen in jus, hamburgers in jus, soepballen * strooiaroma * babi pangangsaus, barbecuesaus, béarnaisesaus, bloemkoolsaus, caribische saus, chilicaus, fonduesaus, frikadelsaus, fritessaus, garneersaus, cocktailsaus, cumberlandsaus, groenepepersaus, halvanaise, mayonaise, worcestershiresaus, curryketchup, (hot) ketchup, (hot) pindasatésaus, alle relishes * boemboe: ajam paniki, babi ketjap, bali, bami goreng, besengek, goelee, kerrie, nasi goreng, opor, petjel, rawon, rendang, roedjak, sajoer lodeh, sambal goreng, soto, tjap tjoy * sambal: badjak, djeroek, manis, nasi goreng, oelek, peteh, rawit, taotjo, trassie, udang * saté ajam, saté babi, saté nuts * ketjap benteng, ketjap manis * katjang shanghai * rendang * gado gadokorrels, satékorrels * kokosbrood * kabeljauwsticks, koolvissticks * haring in tomatensaus * maïskiemolie, fondueolie * garderoom * drinkyoghurt, exotisch fruit, yoghurt met vruchten * cassis, kersenlimonade, citroenfrisdrank, cola, lemon, sinas, tonic * bermudasalade, aardappelsalade, champignonsalade, crabsalade, eisalade, garnalensalade * boterhamworst, filet americain * koffiemelk * paneermeel * sommige biersoorten * Pepti-junior * Nutrical * Nematal * Nutrilose, halfvol * Renilon * Nektarmil 1/2 * Aptamil 2 * HN-25 dieetvoeding * groentespread * Vlaamse hachee * witte bonen in tomatensaus (glas) * reform margarine * (Farmacie: grondstof voor zeer veel poeders en tabletten zoals Aspirine) * sommige soorten tandpasta *

Mais wordt ook gebruikt voor allerlei soorten plakmiddelen: enveloppen, postzegels, etiketten, plakband etc.

Tarwe

Tarwe komt in een groot aantal voedingsmiddelen voor – uiteraard in brood, koekjes en andere meelproducten, maar ook veelvuldig als ‘verborgen tarwe' in sauzen, soep, worst en andere bewerkte producten. De informatie die op het etiket staat is lang niet altijd duidelijk – een product dat zetmeel bevat, kan zowel gemaakt zijn van tarwezetmeel als van maïszetmeel.

Het is niet voldoende om glutenvrij te gaan eten indien u tarwe moet laten staan. Gluten is namelijk een bestanddeel van tarwe en u kunt een gevoeligheid voor meerdere bestanddelen hebben. Een glutenvrij dieet kan tarwe-eiwitten en tarwe-zetmeel bevatten.

Op uw test resultaten kunt u zien of u voor andere granen gevoelig bent. Meestal reageren mensen met een tarwegevoeligheid ook op andere familieleden uit de graanfamilie. Dit betekent dat u op zoek moet gaan naar een geschikt meel of graan. Roggebrood bevat bijvoorbeeld vaak ook tarwe. Dit geldt ook voor andere broden.

Meel gemaakt van andere granen dan tarwe, haver, rogge en gerst, bevatten weinig of geen gluten, waardoor ze niet goed geschikt zijn om brood mee te bakken. Het brood blijft vaak erg compact en blijft niet luchtig.

Alternatieven voor tarwe:

  1. Rijst - wilde rijst, zilvervliesrijst, vlokken, meel, gepofte rijst.
  2. Gerst – bloem, gerstparelen, volkoren gerst
  3. Boekweit – grutten, meel, pasta.
  4. Tapioca
  5. Quinoa
  6. Tarwe vrije bloem.
  7. Gierst – vlokken, meel, graan.
  8. Kikkererwt – meel.
  9. Sojabonen – meel, brokken, tofu.
  10. Rogge - meel, tarwevrij roggebrood.
  11. Maïs – meel, vlokken, popcorn, cornflakes.
  12. Pijlwortelmeel als bindmiddel.
  13. Tamari (tarwevrije sojasaus).
  14. Linzen, bonen, erwten, zoete aardappel, sago, carobpoeder.
  15. Ketanpoeder (kleefrijstpoeder voor binden van glutenvrij brood)
  16. Teff (ook glutenvrij)

Mogelijke vervangers voor een kop tarwemeel:

¾ kop maïszetmeel

7/ 8 kop maïsmeel

1 kop fijne havermeel

3/ 8 kop aardappelmeel

¾ kop aardappelzetmeel

1 1 / 2 kop sagomeel

7/ 8 kop boekweit

7/ 8 kop rijstemeel

1 1 / 3 kop gerolde haver

¾ kop sojaboonmeel

In plaats van slechts één vervanger, kunt u ook kiezen om een mix te nemen van bovenstaande producten, zodat u zoveel mogelijk variatie aanbrengt.

Volkoren tarwe is een goede bron van onverteerbaar zetmeel en een groot aantal andere nutriënten, die door vervangende producten aangevuld kunnen worden.

Rum, wodka, brandy en tequila zijn tarwevrije dranken, evenals Carling lager en Guinness.

Tarwevrij is niet glutenvrij en glutenvrij is niet tarwevrij. Lees hiervoor de etiketten.

Tarwe-producten: muesli, ontbijtvlokken, brinta * beschuit, crackers, knäckebröd, toost, biscuit, matzes, ouwels * ontbijtkoek, snijkoek * alle soorten brood, broodmixen, zwart roggebrood * kant-en-klare kwarkproducten, bloempap, griesmeelpap, karnemelksepap, tarwegries, kant-en-klare rijstepap, puddingpoeders * alle gebonden sauzen, sauspoeders, jus en juspoeders, piccalilly, worcestershiresaus, kruidenketchup, tomatenketchup in tubes, fritessaus * ketjap, sojasaus * ragouts * alle mixen, zoals mix voor gado gado, chili con carne, hamburgermix, stoofmixen, kruidenmixen * strooiaroma, bouillonkorrels, gebonden bouillon, vegetarische bouillonblokjes, soepmixen * alle gebonden soepen en alle soepen in poedervorm * leverkaas, leverworst, leverpastei en andere pastei, paté knakworst en andere worstjes, berliner, zure zult, boterhamworst, filet americain, kookworst, pain d'alsace, palingworst * gehaktballen, soepballen, bereid gehakt, hamburgers, vegeburgers * kroketten, bitterballen, frikadellen, loempia's, kaassoufflés, saucijzenbroodjes * tofu oriëntale * saté ajam, saté babi * alle gepaneerde vleesproducten * alle gepaneerde diepvriesvisproducten * haring in kerriesaus * groenten à la crème * kant-en-klare maaltijden, kindervoeding in glas * kant-en-klare bami, nasi (in blik), chili con carne * pizza's * macaroni, spaghetti, lasagne, mie, vermicelli, cannelloni, mie * nutrigan * paneermeel, pannenkoekmeel, krokettenmeel * salades * ijswafels, ijshoorntjes * koeken, koekjes, gebakjes, taart * bakmixen, taartmixen, bladerdeeg * bindmiddel * soepstengels * vegetaria * zoutjes, brosnoten, wafels, crackers, toost, pasteibakjes * drop, Engelse drop, mueslirepen, candybars, chocolaatjes, vruchtjes, winegums, mentholsnoep, chocoladesnoep * hagelslag * kokosbrood * surrogaatkoffie * knoflookcapsules, vitaminecapsules * (Farmacie: bindmiddel tabletten) * burghuls * liga junior * pindakaas, pindasatésaus *

Behalve in voedingsmiddelen komt tarwe ook in geneesmiddelen voor. U kunt hiervoor uw apotheker raadplegen.

Soja

Sojabonen en meel, zetmeel, olie en daarvan afgeleide producten komen steeds meer voor in Westerse voedingsmiddelen. Kijk voor vervangers van soja in de lijst alternatieven voor tarwe. Sojamelk kan vervangen worden door havermelk, rijstmelk of koe/geite/schapemelk.

Genetisch gemodificeerd soja - We zijn ons bewust van de toenemende bezorgdheid over genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen. Vooralsnog is er nog weinig bekend over de allergeniciteit van deze producten. Indien u hier vragen over heeft kunt u contact opnemen met de leverancier of producent.

Borst implantaten – Recente onderzoeken hebben aangetoond dat in sommige borstimplantaten gemaakt zijn van sojaproducten als vervanging van siliconen. Als u hier problemen mee heeft of vragen, kunt u contact opnemen met uw arts voor advies.

Soja bevattende producten: aardappelsalade, bermudasalade, tonijnsalade, haringsalade en dergelijke * aardappelkroketten, -schijfjes, pommes parisiennes, frites (blokjes) * bamischijven, biefburgers, gehaktballen (in jus/saus), snackballetjes in satésaus, soepballen, grillsteaks, hamburgers * bitterballen, kroketten, frikadellen, kaasschnitzels, sojaschnitzels, visschnitzels, vissticks, vleessoufflés * vegeburger, -kroket, -loempia, -saucijzebroodje * worstebrood, sojabrood, Russisch brood * beschuit, knäckebröd, tarwecrackers * glutenvrije: crackers, macaroni, mueslikeks, volkorenbrood * glutenex meel * sojameel * broodmeel * mix voor appelkruimeltaart * mix voor: bami, macaroni, saté, satémarinade * bouillonpasta, groente-/uien-/tomatenbouillontabletten * soepgroenten met bouillon * curryketchup, piccalilly, tomatenketchup, Franse mosterd, fritessaus, slasaus, mayonaise, sojanaise * worcestershiresaus * sojasaus, ketjap * groentemix in chilisaus * (pinda)satésaus, -korrels, -pasta * saté: ajam, babi, nuts * sauzen, ragoûts * salades * hazebout in saus * haring in saus * ketjap: asin, benteng, benteng manis, manis, satésaus, sedang * pindakaas, hazelnootcrème, -pasta, chocoladepasta, chocoladehagel, -vlokken, boterhamkorrels, hagelslag * (kersen)bonbons * extract soeppasta * pure carobepasta * gado gado, korrels * braadmix, krokamix * tartex met paprika * paneermeel * kruidenmix, varkensvlees * vloeibaar aroma * slamix, slafris * bamikruiden, nasikruiden * aspergesoep, bisque de homard, kreeftensoep, sojasoep * chili con carne, kapucijnerschotel * Franse/Hongaarse vleesschotel * Vlaamse hachee * diepvries: kerrierijst met kip, tjap tjoy met kip * diepvriesstamppot, -maaltijden * groentespread * bami goreng, nasi goreng * bamigroenten, nasigroenten * boemboe: bali, babi ketjap, bami goreng, nasi goreng, tjap tjoy * capsico, zoete Afrikaanse sambal * chips naturel/paprika, zoutjes * sojaknabbels * sojasticks * kroepoek * pasteibakjes * pizza bolognese, pizza napolitana * pizza(quick)saus, pizzaspread * gebak, amandelbroodjes, -staaf voor diabetici * abrikozen-, appelflappen, koeken, gebak, boterkoek, kruidnotjes * mueslikoeken, mueslirepen * muesli * maïskoekjes, sesamcaramelkoekjes * volkoren gevulde tahinkoek, volkoren gevulde vruchtenkoek * tarwekiemkoek * (bio) miso, misogerst, griesmeel, misorijst * kindervoeding in glas * ontbijtworst in blik, palingworst populair, verse knakworst, rookworst, slagersleverworst, kalkoenfilet, kalkoenham, filet americain, filet rose * bak- en braadprodukt, halvarine, margarine * kruidenboter met verse tuinkruiden * smeltjus * provamel soya desserts, (Provamel) soya drinks * tamari * seitan, shoyu * tahoe, tempeh, tofu, sojakaas, natto * sojabonen, sojabrokken, sojalac poeder, sojavermicelli, sojamelk, sojamalt, sojavlees, TVP, TSP * Nutri-soja, Nuton * kokoh * Lactopriv/B * lecithinepoeder * eiwit-2000 * tarwedieet * E-vitamon * Engelse drop, kleurendrop * toffeebonbons * bindmiddel * voedingsvezeltabletten van sojaschillen * (Overige: papieren drinkbekers).

Amarant

Amarant ( Amaranthus hybridus, A. dubius en A. spinosa ) is ook wel bekend onder de naam Chinese spinazie. Deze bladgroente wordt vooral in Zuid-Oost-Azië en Zuid- en Midden-Amerika gegeten en is erg rijk aan vitamine C (100 mg per 100 gram). Als bladgroente is amarant in Zuid-Oost-Azië bekend onder de naam Ponnanganni (papegaaieblad, Alternanthera amoena). Het bevat per 100 gram 5 gram eiwit en 12 gram koolhydraten. Ook wordt de naam Saranti gebruikt voor Alternanthera sessilis. Deze variëteit bevat per 100 gram 4.1 gram eiwit en 4.7 gram koolhydraten.

Amaranthus caudatus wordt meestal gebruikt om zaad van te winnen. In Noord-Amerika wordt amarant ook wel verbouwd onder de naam Tampala ( A. tricolor var. gangeticus ). Deze soort is onze tuinamarant. De zaden worden geroosterd en vervolgens vermalen.

Van de in Nederland verkrijgbare zaden kan eveneens een heerlijke groente worden verkregen door de zaden uit te zaaien in een broeikas.

Voedingswaarde
Amarant bevat meer eiwit, vet en koolhydraten dan tarwe, maar bevat veel minder vezels.

Tussen haakjes eerst de waarde van amarant, na de schuine streep die van tarwe:

eiwit 13-18/10, vet 2,5-8/2, koolhydraten 60-66/62, vezels 6/11, calcium 0.5/0.3, fosfor 0.46/0.37, kcal 390/310.

Gebruik
Amarant is te gebruiken licht geroosterd, gepoft of gekookt. Na roosteren kan de amarant in een koffie-, kruiden- of graanmolen gemalen worden. Het meel is echter ongeschikt om te gebruiken in producten die moeten rijzen. Het kan wel gebruikt worden in combinatie met andere meelsoorten, zoals rijstemeel, havermeel, arrowroot (pijlwortelmeel), tapioca- of aardappelmeel. Amarantmeel kan het best bewaard worden in de koelkast.

Verkrijgbaarheid
Omdat amarant in Nederland nog vrij onbekend is, is de verkrijgbaarheid vaak een probleem. Natuurvoedingsleverancier Natudis in Harderwijk (tel. 03410-64211) heeft amarant (onder merknaam Fertilia) in zijn assortiment; u kunt daar adressen opvragen van winkels bij u in de buurt die amarant verkopen. De adviesverkoopprijs is ongeveer € 2,50 per 500 gram.

Recepten
Als bijlage treft u een aantal recepten aan met amarant.

Gepofte amarant
Amarant kan net als maïs gepoft worden. Doe een eetlepel amarant zonder vet in een voorverwarmde koekenpan en sluit de pan met een deksel af. Blijf de pan tijdens het poffen steeds bewegen. Na ruim een halve tot 1 minuut is de amarant gepoft.

Amarant flensjes

1 kop amarantmeel

? kop pijlwortelmeel

? pinda's of andere noten

1 tl bakpoeder

1 tl kaneel

1 ? kop water

2 el citroensap

2 el olie

1-2 el stroop of honing

Roer in een beslagkom meel, arrowroot, gehakte noten, bakpoeder en kaneel door elkaar. Roer in een andere kom water, citroensap, olie en stroop of honing door elkaar. Roer de vloeistof door het meelmengsel.

Bak van het beslag flensjes in een antiaanbaklaag (doe eventueel eerst een beetje olie in de pan). Als u deze flensjes in de oven roostert zijn ze als toast te gebruiken.

Amarant pannenkoeken met kruidenvulling

Beslag

200 gram amarantmeel

100 gram tarwemeel of rijstemeel

? liter mineraalwater

2 el olie

1 tl kruiden

Vulling

250 gram verse kwark

verse kruiden (peterselie, dille, bieslook, dragon, tuinkers)

specerijen naar smaak

scheutje melk

Maak van het meel, mineraalwater, olie en kruidenzout een beslag en bak hiervan dunne pannenkoekjes Meng de kwark met de fijngesneden kruiden, specerijen en melk. Besmeer de pannenkoekjes met het kwarkmengsel en rol ze op.

Pap van amarant
Amarant is erg wisselend in bindvermogen. Om uw meel te testen mengt u 2 eetlepels amarant met 1,5 dl koud water. Breng dit al roerend aan de kook. Na ca. 15 minuten moet het dik worden. Op deze manier kunt u pap maken, van 1,5 dl melk en 2 eetlepels amarant per persoon. Vervang eventueel de helft van de amarant door rijstemeel of boekweitmeel. Voor de smaak kunt u een vanillestokje of kaneelstokje laten meekoken.

Melk

Melk komt in veel voedingsmiddelen voor, niet alleen in boter, kaas en andere zuibelproducten, maar ook als ‘verborgen melk', met name in bakproducten, verpakte levensmiddelen en afslankproducten.

Melk is een eiwitrijk product, en bevat onder andere calcium, vitamine A en B. Indien u een melkvrij dieet volgt, is het belangrijk dat u voldoende van deze nutriënten binnen krijgt, bijvoorbeeld door veel groenten, noten en zaden te eten.

Vervang de melk niet door een enkel alternatief, maar varieer ook hier zoveel mogelijk.

Melk vervangers:

  • Vruchten sap, groentepuree en water waarin groenten gekookt zijn, kunnen melk vervangen bij koken en bakken.
  • In plaats van boter, kan gesmolten dierlijk vet (met name afkomstig van gevogelte) gebruikt worden of plantaardige olie. Olijf olie is met name geschikt voor roerbakken.
  • Soja – melk, crème margarine, yoghurt, desserts, tofu. Aan sommige producten is calcium, vitamine D en vitamine B12 toegevoegd. Ze zijn kunnen goed melk in recepten vervangen. Rijstemelk, havermelk en notenmelk zijn zuivelvrije alternatieven die u kunt gebruiken als u hier niet op reageert.
  • Geitenmelk, -yoghurt, -kaas.
  • Paardenmelk, -yoghurt, -kaas
  • Schapenmelk, -yoghurt, -kaas.
  • Zonnebloem- en plantaardige margarine's.
  • Kokosvet en –noot – boter, crème
  • 1 kopje water met ½ theelepel soda en 1 theelepel citroen of azijn kan bij het koken worden gebruikt.
  • Rauw aardappelwater kan in elk recept gebruikt worden in plaats van melk door het met een (staaf)mixer fijn te malen met circa ½ kop warm water. Bij vleesgerechten kan er in plaats van water tomatensap worden gebruikt.
  • Slagroom – voeg banaan toe aan geklopt eiwit tot het geheel stijf is en de banaan is opgelost. Gebruik gedroogd eiwit om een Salmonella infectie te voorkomen.
  • Sommige mensen kunnen wel gesteriliseerde of gecondenseerde melk verdragen omdat het verhittingsproces de eiwitstructuur verandert.
  • Koshere voedingsmiddelen bevatten geen koemelk.
  • Lactose arme melkproducten zijn: biogarde, cheddar, cottage kaas, Camembert, belegen Goudse kaas, belegen Edammer, gepasteuriseerde kaas.

Melkbevattende producten: pureepoeder, sauspoeder, puddingpoeder * vanillemousse * crème dessertvla * pannekoekmeel, broodmix, hartige taartmix, cakemeel, taart/gebak * bakpoeder * tarwebrood * volkoren toost * beschuit, crackers * melkbollen * instantpizza * zoute sticks * kaaszoutjes * koekjes, eierkoeken, biscuits * cake * Deense koffiebroodjes * gevulde speculaas * frambozencrèmerol * haverbiscuit * vruchtennougat * candybars * caramel * (kersen)bonbons * melkchocolade, noot/rozijnen * melkchocoladehagel * chocoladetoffees * hazelnootcrème, -pasta * chocoladesnoepjes * kokoshagel * pindarotsjes * chocoladepastilles * pindasatésaus * cocktailsaus, dillesaus, groenepepersaus, kerriesaus, knoflooksaus * groentebinder voor crèmesaus * halfvolle koffiemelk * melkpoeder * kalfsragoût, rundvleesragoût in blik * vleeswaren * knakworstjes * Hongaarse vleesschotel * diepvriesmaaltijd * spinazie à la crème * groentespread, komkommerspread, sandwichspread * aspergecrèmesoep (blik), champignoncrèmesoep (blik), koninginnecrèmesoep, Indische currysoep, kreeftensoep * kindervoeding in glas * ijs, roomijs * margarine, dieetmargarine, plantenmargarine, bak- en braadproduct * mon chou, smeerkaas * paneermeel, gekruid * mueslikoeken * Zwitserse strooikaas


Quinoa

QUINOA, het graan van de toekomst?

Eigenlijk mogen de kleine, plat-ronde, geel-witte zaadjes geen 'graan' heten, quinoa is een andere naam voor gierstmelde, in de verte familie van de suikerbiet. Al 5000 jaar voor het begin van onze jaartelling werd quinoa op de hoogvlaktes van de Andes verbouwd door de Inca's. Het werd gegeten vooral als begeleider van en aanvulling op de aardappelmaaltijden. En die oude Inca's hadden het blijkbaar nog niet zo slecht bekeken. Toen de NASA op zoek was naar geschikt eten voor astronauten kwam al snel de quinoa (spreek uit: kienwa) op het menu te staan.

Hier in Nederland is quinoa nog vrij onbekend, alhoewel de supermarkten en natuurvoedingszaken het in het schap hebben staan. In Amerika is het verbruik flink groeiend door de gezondheidstrend waar quinoa prima in past.

Quinoa is een uiterst voedzaam product. De korrel bevat veel hoogwaardige aminozuren en er zit zeer veel voor de industrie goed bruikbaar zetmeel in. Dat zetmeel is toepasbaar als vetvervanger in de slasaus of bijvoorbeeld als smaakversterker in de vla.

Glutenvrij

In quinoa zitten geen gluten, zodat het als puur meel niet geschikt is om brood van te bakken. Maar consumenten die een glutenvrij dieet moeten volgen kunnen wel baat hebben bij quinoa. Degenen die wel gluten kunnen gebruiken, kunnen het meel mengen met tarwemeel.

Naast de korrels biedt de ganzevoetachtige plant nog meer. Het blad van de gierstmelde kan net als sla en spinazie worden gekookt of rauw worden gegeten. De quinoa-zaden hebben een hoog eiwitgehalte, 13-19%, hetgeen hoger is dan dat van de meeste granen.

Ter vergelijking: voedingswaarde per 100 gram

Achter elkaar treft u de waarden aan voor Quinoa, tarwe en zilvervliesrijst.

water 15/15/14

eiwit 19/10/6

vet 6.4/2/2

koolhydraten 54.5/62/56

vezels 1.7/11/6

mineralen 2.7/-/-

kcal 383/310/266

In vergelijking met andere granen heeft quinoa een hoog mineralengehalte (in milligram per 100 gram ): calcium 140; magnesium 240; ijzer 10.8; vitamine B2 0.35; vitamine E 4.7.

Quinoa is te gebruiken als vervanger voor rijst, macaroni of aardappelen. Bij het koken neemt het driemaal zijn gewicht aan water op. Het meel is goed te gebruiken om bijvoorbeeld pannenkoeken mee te maken.

Quinoa koken

Per persoon 100 gram rauwe quinoa en 200 ml water 15-20 minuten laten koken. Als lunchgerecht per persoon 40 g rauwe quinoa en 1 dl water aan de kook brengen en 15-25 minuten laten doorkoken.

Diner: per persoon 100 g rauwe quinoa en 2 dl water aan de kook brengen. Een snufje zout toevoegen. Kooktijd vanaf de tijd dat het water kookt ongeveer 25 minuten zacht laten doorkoken met het deksel iets schuin op de pan.

Quinoa-koekjes (recept voor 2 personen)

2 kopjes gare quinoa, zout, prei in dunne ringetjes, 1 ei, 30 g geraspte belegen kaas, 1 eetlepel tomatenketchup, peper, 2 eetlepels paneermeel en 30 gram margarine.

Meng de prei, het ei, de kaas en de tomatenketchup door de quinoa. Breng dit op smaak met peper en zout. Maak er twee koeken van en wentel ze door het paneermeel. Bak de koeken bruin in de margarine.

Vrij van koemelk en soja

Variant: glutenvrij door te paneren met glutenvrij paneermeel of met geplette cornflakes

Quinoa kaassaus

Voor 3 dl kaassaus:

100 gram rauwe quinoa, 2 dl water, 1 dl halfvolle melk, 50 g belegen kaas, 1 tl komijnpoeder

Kook de quinoa tot het water verdampt is. Voeg daarna de halfvolle melk en de kaas toe. Laat dit op een laag vuur nog enkele minuten doorkoken. Dien het op met gekookte aardappelen en groente, bijvoorbeeld andijvie, spinazie of bloemkool.

Vrij van gluten en ei.

Quinoa-kroketten (4- 6 st .)

2 koppen aardappelpuree, 2 koppen gekookte quinoa, 2 eidooiers; 1 eiwit, 1 gesnipperde ui, ½ kop gehakte peterselie, glutenvrij paneermeel, koriander (djahé) en oregano.

Splits de eieren; houd 1 eiwit achter. Roer alle ingrediënten door elkaar en vorm kroketten van het mengsel. Rol deze door het ei en vervolgens door het glutenvrije paneermeel. Bak of frituur ze tot ze bruin zijn.

Vrij van gluten door glutenvrij paneermeel of geplette corn flakes te gebruiken.

Quinoatoetjes met krenten

250 g rauwe quinoa, 5 dl water, 100 g krenten, honing of goela djawa, ½ tl gemalen kruidnagel, 4 el zonnebloemolie.

Kook de quinoa gaar en droog. Meng de krenten met de honing/goela djawa, kruidnagel en olie en roer dit door de gare quinoa. Doe de gemengde quinoa in decoratieve schaaltjes en decoreer met plakjes vers fruit.

Quinoa-Pilaf

2 koppen rauwe quinoa, 6 koppen water, 1 pakket soepgroenten, 1 fijngesneden ui, 1 teentje knoflook, ½ tl oregano, 75 g geschaafde amandelen, 20 g zuivere margarine.

Kook de quinoa gaar. Fruit de ui met de oregano in de margarine. Knijp het knoflookteentje uit bij de ui. Voeg de soepgroente toe en smoor het geheel gaar in 10 minuten. Meng dit met de gare quinoa en decoreer het gerecht met geschaafde amandelen.


Nachtschade

De nachtschade familie bestaat uit paprika's, aardappels, aubergine en tomaten. Het komt in veel voedingsmiddelen, maar ook in medicijnen voor.

Nachtschade

  1. Aardappels, uitgezonderd de zoete aardappels.

    Aardappels komen voor in: chips en vergelijkbare snacks. Veel bewerkte en diepvriesproducten. Bepaalde broodsoorten, biscuits, cake en andere bakkersproducten. Babyvoeding en goedkope yoghurtsoorten. Veel gedroogde en ingeblikte soepen.

  1. Aubergine.
  2. Tomaten
  3. Tomaten komen voor in: tomatensap, -soep en -sauzen. Bloody Mary. Saladedressings, vleessauzen. Veel Italiaanse voedings-middelen, bonen in tomatensaus, babyvoedsel.

  4. Tabak (inclusief alle tabaksoorten - pijp, sigaar, sigaretten: actief en passief roken)
  5. Paprika.
  6. Chili-pepers (inclusief pimento, chili, tabasco, cayenne maar niet zwarte of witte peper)
  7. Pepers (paprika's: groen, geel, wit)
  8. Chili-pepers en/of paprika komt voor in: zoetzuur, kruidenmengsels, saladedressings, mayonaise. Kant en klare gerechten met kip, krab, gerookte makreel en haring. Sommige Italiaanse producten. Rose gekleurde kazen. Verpakte noten. Vitamine C tabletten, hoestdranken en pijnstillers.

  9. Bepaalde medicijnen (inclusief alle medicijnen die atropine, belladonna en scopolamine bevatten – komen voor in sommige slaapmiddelen)


Eieren

Eieren worden in een groot aantal producten verwerkt. Het is daarom belangrijk om goed de etiketten van de voedingsmiddelen te lezen.

Ei derivaten – eiwit, eidooier, albumine, ovalbumine, emulgator, lecithine E322 – kan zowel afkomstig zijn van ei als van soja en wordt gebruikt in chocolade, ijs en margarine. Soms kan het zijn dat u vermoedt dat u reageert op ei, maar dat u in werkelijkheid reageert op voedsel dat de kip gegeten heeft, bijvoorbeeld maïs of tarwe.

In plaats van gebruik te maken van eieren, kunt u het product "Eivervanger" gebruiken. Dit is gegarandeerd vrij van kippeneieren en dierlijke eiwitten.

Eihoudende producten: aardappelkroketten, aardappelballetjes, pommes dauphiné, noedels * bitterballen, kroketten, frikadellen, gehaktballen, loempia's * champignonsoufflés, kaassoufflés, vleessoufflés * kipschnitzels * lekkerbekjes (diepvries) * paneermeel, paneermix vlees/vis * chips naturel/paprika, paprikazoutjes, pizzazoutjes, zoute koekjes, zoute bolletjes, kaaswafeltjes, -zoutjes, -bolletjes * brosnoten, knabbelnoten (borrel-) * kroepoek, garnalen * pizzabroodjes * Deense koffiebroodjes * beschuit, toost * (feest)krentenbrood, kerststol, verpakt gemberbrood, rozijnenbrood, verpakte krentenwegge, verpakt mueslibrood, vruchtenbrood met spijs, Russisch brood, saucijzebrood * gebak, amandelbroodjes, -staaf, pudding, ijs voor diabetici * gebak, (vruchten)koeken, appelcake, -taart, banketletter, koeken, koekjes, sprits, stroopwafels, mergpijpjes, negerzoenen * gevulde tahinkoek, gevulde vruchtenkoek * advocaatvla, feestpudding, griesmeelpudding, rijsttoetje * diepvries-chipolatapudding * ijs met advocaat * advocaat, campari, likeur, vermout * soepen, sauzen, salades * paté filet americain * kipsaté * pindasatésaus * haring in saus * spaghetti quick saus * fritessaus, slasaus, mayonaise, halvanaise * slafris, slamix * tomatenketchup * komkommerspread, sandwichspread * diepvriesmaaltijden * cannelloni, lasagne, macaroni, mie, tagliatelle * kindervoeding (in glas) * snoepgoed * (hak)nougat, nougatblokken * toffeebonbons * candybars * glutenvrij volkorenbrood, glutenvrije biscuits, glutenex meel * eierpannenkoekmix, gistdeegmix, wenermix, soezenmix * mix voor sachertorte * mix voor fonduesaus * bouillon met kip, bouillonpoeder * (Farmacie: keelpijntabletten (lysozym)) * (Cosmetica: shampoo) *

Vaccinaties – Bij de productie van vaccins wordt vaak gebruik gemaakt van eieren. Hierdoor kan men na vaccinatie gaan reageren op ei-producten.